Татарские пословицы и поговорки - Регина Нагимовна Ахмадишина

class="p1">Калайны күпме шомартсаң да, көмеш булмас

Сколько железо не полируй, серебром не станет

Иске тимерне сакласаң, алтын булыр

Старое железо превратится в золото

Җәүһәр кадерен җәүһәрче белер

Ценность камня знает лишь ювелир

Гәүһәр кечкенә булса да, бәясе зур

Жемчуг невелик, да цена дорога

Бриллиант кара таштан чыгар

Бриллиант рождается из черного камня

Бакырны никадәр юсаң да, алтын булмас

Сколько медь не мой, золотом не станет

Бакырны күпме ешсаң да алтын булмас

Сколько медь не полируй, в золото не превратится

Алтынга пычрак ябышмый

Грязь к золоту не липнет

Алмазны алмаз белән кисәләр

Алмаз лишь алмазом режут

Алмазны балчык арасына ташласаң да, алмаз булыр

Алмаз даже в земле остаётся алмазом

Башны ташка орып булмый, орсаң да баш ярылыр

Лбом камень не разобьёшь, только голову расшибёшь

Тимерче кулында тимер балавыз кебек эрер

В руках кузнеца железо тает как воск

Таш астында көн күрер

Свет увидит под камнем

Таш астыннан чыккан

Вышел из-под камня

Таш белән атканга − аш белән ат

На камень метни в ответ едой / На зло отвечай добром

Таш чүлмәккә бәрелсә дә, чүлмәк ватыла; чүлмәк ташка бәрелсә дә, чүлмәк ватыла

Камень, столкнувшийся с горшком, сломает горшок, и горшок, столкнувшийся с камнем − разобьётся сам

Таш өстендә таш калмас

Камня на камне не останется

Ташка тамга салган

Оставил след на камне

Ташны таш белән ваталар, тимерне тимер белән игиләр

Камень ломают камнем, железо куют железом

Ташны ташлыйсы җиңел, күтәрәсе авыр

Камень легко выбросить, но сложно поднять

Кургашны көмеш дигәннәр, эрегән дә төшкән

Свинец назвали золотом, растаял / Не все золото, что блестит

Бакыр чыкмас җирдан, алтын эзләмә

Не ищи золота в земле и медной монеты не найдешь

Родина

Ана суккан җир тамугта янмас

Земля, тронутая матерью, и в аду не сгорит

Көтү ташлаган малны бүре алыр, ил ташлаган ирне гүр алыр

Отбившееся от стада животное заберёт волк, отбившегося от страны человека заберет могила

Кеше илендә иш була алмыйсың

В чужом краю ровней не станешь

Ир егет үзе өчен туа, иле өчен үлә

Мужчина рождается для себя, а умирает за родину

Илдә булсаң − үлмәссең, илсез көн күрмәссең

На Родине не погибнешь, без Родины и света не увидишь

Илдә йөргән ил таныр, кырда йөргән җир таныр

Живущего на Родине − признает отчизна, живущего на чужбине признает лишь земля

Илдә чыпчык үлми

На Родине воробьи не гибнут

Алтын-көмеш яуган җирдән туган − үскән ил артык

Родина дороже золота

Иле барның теле бар

У кого есть родина, у того есть язык

Илен белмәгәннән игелек көтмә

От человека, не знающего своей родины, добра не жди

Иленнән аерылганның канаты каерылган

Отлучённый от родины − птица без крыльев

Иленә кайтуның ояты юк

Возвращение на родину − не стыд

Илеңне яу басса, йортыңны кар басар

Если родину настигнет враг, то дом запорошит снегом

Илнең күрке − тынычлык

Счастье родины − в покое

Илнең төтене дә тәмле

Даже дым на родине − услада

Илнең утына ян, бозына туң

За родину и в огонь, и в стужу

Илнең эше ирнең муенында, ирнең эше − илнең муенында

Отчизна на плечах мужа, а работа мужа − на плечах отчизны

Ватан барыннан да газиз

Отчизна дороже всего

Ватаны юк − җыры юк сандугач

Человек без родины − соловей без песни

Һәр чәчәкнең үз иле, һәр халыкның үз төсе

У каждого цветка своя страна, у каждого народа свой характер

Һәркемгә үз иле газиз

Каждому своя Родина дорога

Үз илем − алтын бишек, башка илнең төбе тишек

Родная страна − золотая колыбель, чужая − дырявое корыто

Үз илендә йөри җиңен салып, чит илдә − мескен, гарип

На чужбине и сладкое в горчицу, а на Родине и хрен за леденец

Үз илең − гөлстан, кеше иле − гүрстан

Своя сторона по шерсти гладит, чужая − насупротив

Үз илеңдә карлыгач булсаң да, чит илдә карга буласың

Даже если ты ласточка на родине, на чужбине − будешь вороной

Якасы юк тун булмас, законы юк ил булмас

Нет тулупа без ворота, нет страны без закона

Чит илдә бай булганчы, үз илеңдә гидай бул

Будь бедным в родном краю, чем богатым − в чужом

Читне макта − илеңдә тор

Заграницу хвали, но живи на Родине

Халыкның бер йорты бар, ул да булса − туган ил

У народа есть один дом, то бишь Родина

Туган илдән туйган юк

Своя земля и в горести мила / Своя земля не надоест

Туган илең − туган анаң, чит ил − үги ана

Родная земля − мать, чужая − мачеха

Туган илнең җире − җәннәт, суы − ширбәт

Родная земля − рай, а вода − нектар

Туган җирдән туйган җир яхшы

Страна, где ты сыт, лучше той, где родился

Рәхәт булса да торган җир, сагындыра туган ил

Чужой край мил, да родина милее

Ил өстеннән берәр җеп − бер ятимгә күлмәклек

Государственная нить − платье сироте

Ил өчен яшәмәгән кеше − үзе өчен дә яшәми

Не живущий для родины и для себя не живёт

Ил аткан таш еракка барып төшәр

Камень, брошенный с родины, летит далеко

Ил бай булса, ярлылыгың сизелмәс

Если государство богатое − бедность не ощутится

Ил белән киселгән бармактан кан чыкмый

Рана, нанесенная страной, не кровоточит

Ил күргәнне күрербез

Увидим то, что видела родина

Ил теләр аманлык, дошман теләр яманлык

Родина желает благополучие, враг – неудачу

Ил төкерсә, күл булыр

Где плюнет родина − будет озеро

Ил эче − алтын бишек

Сердце родины − золотая колыбель

Ил өстендә чыпчык үлми

Птица не умирает над своей родиной

Смерть

Үлгән артыннан үлеп булмый

Вслед за умершим умереть не получится

Үлгән сыер сөтле була

У мертвой коровы много молока

Исән чакта сыйламаган үлгәннән соң еламый

Не жалующий в здравиии после смерти страдать не будет

Дүрт ягың − кыйбла

Иди на все четыре стороны

Бер аягы түрдә, икенчесе