Палимпсест. Поэтика средневековой латинской литературы - Олег Сергеевич Воскобойников

703

Hildebertus Cenomacensis. Vita beatae Mariae Egiptiacae / Ed. N. K. Larsen. Turnhout, 2004.

704

Dorn E. Der sündige Heilige in der Legende des Mittelalters. München, 1967. S. 52–79.

705

Troyes, Bibliothèque municipale, ms. lat. 433. Fol. 49r–106v.

706

Giraud C. Écrire l’histoire d’une âme au XIIe siècle. L’ Otium ad Helwidem sororem d’Hugues de Soissons // Rerum gestarum scriptor. Histoire et historiographie au Moyen Âge. Hommage à Michel Sot / Éd. M. Coumert. Paris, 2012. P. 631. Эта статья основана, к сожалению, лишь на опубликованном много лет назад домом Андре Вильмаром фрагменте пролога.

707

«Peccata mea inibi scripseram, sed quia visum est michi Deum non suggessisse, ut in aliquibus locis ipsius libri potest notari, et qui tu, soror, que virgo et casta es, abhorrebas de me audire vel videre quod esset contra voluntatem Dei, ideo resecavi et satis videre poteris ubi inserta fuerunt. Et tamen, soror mea, non minus peccator ego sum»: Troyes, Bibliothèque municipale. Ms. lat. 433. Fol. 49r.

708

«Et certe propinquius est illud tempus quam speratur»: Ibid. Fol. 49v.

709

«Tria sunt que valde reddunt me sollicitum. Vita presens utrum in ea placeam aut displiceam Deo; exitus vite presentis quomodo et memor ero Dei et dolorem mortis potero tolerare; et post exitum qualem (marg. corr. a talem) sententiam iudicis mei excipiam. Utrum turbis dampnatorum aggregabor vel in exilium et penalibus deputabor locis usque ad tempus constitutum a Deo et utrum interim privabor visione Dei et visione sancte societatis in celis collecte, cuius sancte ecclesie sollempnitatem et claritatem et gloriam et maiestatem videre infinite est felicitatis, sola visio tante beatitudinis. Ab hoc ergo sancto et preclaro spectaculo utrum omnino privabit me Deus, vel quanto tempore submovebit nescio et ideo turbulentiam anime mee per omnia dissimulare non possum. … Ab hoc ergo spectaculo utrum omnino privabit me Deus vel quanto tempore submovebit, et ideo turbulentiam anime mee per omnia dissimulare non possum»: Ibid. Fol. 50v.

710

Ле Гофф Ж. Рождение чистилища / Пер. В. Бабинцева, Т. Краевой. Екатеринбург; М., 2009. С. 500.

711

Данте Алигьери. Письмо XIII. К Кангранде делла Скала. 39 / Пер. И. Голенищева-Кутузова, Е. Солоновича // Данте Алигьери. Малые произведения. С. 389.

712

Петр Абеляр. История моих бедствий. С. 37–41.

713

«De gratia vero tua tamen in eodem tempore largitus es mihi, ut librum quendam De profectu interioris hominis perfecerim, in cuius quintono lumine representatur aliquid quod memorie tunc potui revocare, quibus quantisque gentibus per longum tempus peccata mea defleverim. Dedisti et contemplationem super temptatione cordis humani, et tuis filiis quod tui contemplatione et super civitate tua sancta Iherusalem quam fundasti in fortitudine et gloria tua, et impressisti ei ymaginem filii tui quod totum in unum libellum digessi, quem intitulavi in hoc modo De regno Dei. Et quanto magis affligebar, tanto me tuum familiarem asserebas, et super his omnibus gratias ago quales possum ego peccator homo»: Troyes, Bibliothèque municipale. Ms. lat. 433. Fol. 58rA.

714

Баткин Л. М. Европейский человек. С. 177–184.

715

«Visio per sompnum ostensa. Videbatur in illo tempore mihi quando primum exui ad scolas, sextumdecimum, ut mihi videbatur, agens annum, quod ingrederer fauces usque sub introitum cuiusdam montis se arcantes. Ingressus igitur cavum montem, videbatur mihi ipsa cripta quasi vastissima spelunca et mons in arduum et latissime patens. Progrediens ergo ante faciem meam, nesciebam ubi vestigia gressuum meorum ponebam, ita densissime et quasi palpabiles tenebre universum locum obnubebant.

Ambulabam tamen, sed nescio quo aut quomodo. Tantum memor quod ab aquilone veniens ingressus eram specum vastissimam, cuius aditus respiciebat aquilonem. Dum autem gradiebar multum anxius eo quod nichil luminis habens, ecce vastus desuper hyatus montis desuper forati plurimum diei ingessit, quod remedio fuit mihi, et torrens valde niger et horridus subtus decurrebat, veniens ab occidente et tendens in orientem. Quem torrentem quomodo transierim nescio, transivi eum tamen et post terga lumen cavati montis cum torrente reliqui, querens si quomodo exitum de monte invenirem. Quod ita contigit. Solus autem ibam et ideo horror et timor tenebant me, et ob hoc magis festinabam excutere me ab illis tenebris et horribili habitatione.

Cum subito perviso exitu festinavi, et ecce occurrit latissima planicies amenissimi prati, distincta floribus, leta et uberrima nitore herbido, tanquam paradisus Dei. Et per medium veniebat fons a meridie, cuius rivulus illuc usque ubi stabam egressus de montis spelunca et admirans claritatem Dei et herbidam lucem resultantem et plurimum gaudens deffluebat. Erat autem planicies illa clausa a meridie altis montibus et curvatis usque ad illum montem, de quo egressus eram, qui claudebat eam ab aquilone. Nec videbatur mihi illic ingressus haberi alicunde, nisi quia illi australes montes (57vB) humiliores suos vertices submittebant ad orientem et occidentem et non arduum transitum desuper videbantur prebere. Ceterum ad meridiem rigebant magis. Ille vero ad aquilonem in arduum elatus, nebulosus et niger, omni homini transitum negare videbatur.

Ab illo loco intendens oculos in meridianam planiciei plagam, ampliorem luminis ubertatem aspicio, quamvis aliquantisper esse remotum. Erat autem lux illa aurosa et clementi levitate blandiebatur oculis aspicientium, et tamen tanta virtute radiabat, ut vinceret solis iubar in meridie. Unde autem plenitudo tanti luminis esset effusa, notavi neque scio, tantum hoc intuitus sum aerem totum luminosum, auro radianti similem in colore. Tam clara igitur luce invitatus, licet essem iam in lumine, nullum habens ducem, nec hominem, nec angelum, sed solus in latissima atque gloriosa planicie iam securus, iam letus ductu rivuli decurrentis inde aggredior illuc protendere.

Verebar lassitudinem spaciosi timoris, sed gaudium amenitatis in qua eram, quia gloriosum illud atque mirabile ad quod pretendebam, pene totius laboris quem sentiebam, sed valde parum faciebat oblivisci. Ergo perveniens usque ad originem grati ad modum rivuli, ecce fons clarissimus et perspicuas, si bene recordor, habens aquas, quem saxeus arcus amplectebatur mediocris ambitus. Et super arcum stabat iuvenis speciosus, forma plena, habens capulaturam flavam et